Riegrova000

 

 

 

 

 

 

Riegrova stezka-Kamenickeho stezka

 

Alleen de foto's bekijken uit dit artikel? Klik dan hier

 

Iets ten noorden van de plaats Semily, tussen Bítouchov en Podspálov vind je over een lengte van 3 km een opmerkelijke en romantische vallei, door de eeuwen heen uitgeslepen en gecreëerd door de rivier de Jizera.

MapRiegrova1 

Het gehele gebied is natuurreservaat (sinds 1951) waarin een diepe kloof, gesneden uit verschillende lagen gesteente, (groene leisteen, graniet en vulkanische basalt) met aan weerszijden een gemengd bos en rotsformaties langs de randen.

Langs de oostkant van deze vallei ligt de Riegrova Stezka, oftewel het Rieger’s pad, welke zijn oorsprong vindt in Železný Brod en afbuigt bij Podspálov. Op dit punt vindt de samenvloeiïng van de rivieren de Jizera en de Kamenice plaats en is tevens het knooppunt voor het mooie Palackeho cesta, waarover ik al eerder heb geschreven. Via het Jizera dal en het rotsachtige ravijn “galerij Jizera” eindigt de route uiteindelijk in Semily. Het pad is genoemd naar Dr František Ladislav Rieger (1818-1903), een belangrijk politicus en Tsjechisch publicist.

Rieger MapRiegrova2

Het eerste gedeelte van het pad dateert uit de late 19e eeuw toen de Czech Tourist Assocation (CTA) het oude gedeelte aanlegde, een 1,3 km lange route van Železný Brod tot aan de samenvloeiing. In 1901 kwam het voorstel tot uitbreiding van het parcours door het dal van de Jizera richting Semily. Toch begon men pas in 1908 met de aanleg van het nieuwere gedeelte. Het realiseren was niet eenvoudig, in het parcours moest namelijk een 12 meter lange tunnel en een 77 meter lange galerij aangelegd worden. Hiervoor was 304 kg dynamiet nodig, die zorgden voor 2053 ontploffingen. De ceremoniële opening vond plaats in oktober 1909 en trok het eerste jaar alleen al 80.000 toeristen. Langs de hele route vind je trouwens interessante informatieborden over de aanleg en de omgeving, welke in meerdere talen geschreven zijn.

Onze tocht begint in tegengestelde richting, vertrekpunt is Bítouchov, waar we direct al geconfronteerd worden met één van de mooiste stukken van de wandeling. Als een soort van toegangspoort betreden we de galerij (hangbrug) boven de Jizera.

0Riegrova1 0Riegerova2

Helemaal verrast waren we niet, in maart waren we ook al op deze plek maar moesten toen, vanwege de spekgladde ondergrond, de tocht na ongeveer een kilometer staken.

Riegrovamaartmaart 2011 

De kloof schijnt sterk te lijken op het Slowaaks paradijs, met zijn steile rotswanden van wel 40 meter hoog. Volgens de historische gegevens was de kloof in de 19e eeuw een stuk smaller en vormde daardoor ook een gevaar voor overstromingen in o.a. de stad Semily, zeker wanneer er blokkades door omgevallen bomen of ijsschotsen ontstonden. Met explosieven is de huidige breedte van 15-20 meter gerealiseerd. Een wandeling over de galerij is indrukwekkend, de galerij is 77 meter lang en hangt zo’n 6 meter boven het water.

Direct na de galerij komen we aan bij de stuw voor de even verderop gelegen kleine waterkrachtcentrale in Spálov. Het bijbehorende huis is destijds gebouwd voor de sluiswachter.

 

0Riegrova4 0Jizera

Het feit dat de echte rivier hier in het dal ontbreekt wordt dus veroorzaakt door deze stuw. Het water wordt opgevangen uit de rivier en via watertunnels en pijpleidingen naar de centrale gevoerd. Deze tunnels en leidingen gaan dwars door de rotsen. Alleen bij hevige regenval en in het voorjaar is de waterstand hoger maar in de zomer zul je op dit stuk hoofdzakelijk een bijna droge rivierbedding vinden.

0Riegrova5 0Riegrova6

We volgen de gestaag omhooglopende route (rood) en komen aan bij Böhmova vyhlídka, vernoemd naar één van de oprichters van het CTA in Semily. Vanaf hier heb je een fantastisch uitzicht over de vallei. We zijn niet alleen vandaag, op dit punt hebben zich meerdere wandelaars verzameld om de inwendige mens te versterken en tegelijkertijd te genieten van het prachtige uitzicht. En aan de steen te zien waren er 85 jaar geleden ook wandelaars die er vast hetzelfde over gedacht hebben.

 

0Riegrova8 0Riegrova9

Het is exact op dit punt waar je aan de andere kant van de vallei het uitzichtpunt Krkavčí skála (ravenrots) kan vinden, alleen is deze een stuk hoger gelegen. Het schijnt dat het uitzicht over het diepe dal vanaf deze rots, welke zich 100 meter boven het wateroppervlak bevindt, fenomenaal is. Krkavčí skála bereik je via de 292, slechts 2 km vanaf Semily. Het laatste stuk naar de rots (omhoog) is het groene wandelpad.

Krkavci skala (Krkavčí skála-Foto panoramio)

Aan deze kant vind je ook de interessante technische constructie van de spoorlijn tussen Pardubice en Liberec, die ook in de 19e eeuw gebouwd werd. Je hoort de treinen regelmatig voorbij komen. De spoorwegbouwers werden tijdens de aanleg op dit stuk geconfronteerd met bijna 70 meter hoge verticale rotspartijen, een hele uitdaging. Voor dit stuk spoorlijn in de kloof (3 km) moest op een relatief kort stuk vier tunnels aangelegd worden met een gezamenlijke lengte van 743 meter. Hiervoor werd bijna 50 ton buskruit gebruikt en waren er 1340 wagons nodig om het gesteente af te voeren. De bouw van het gehele traject was voltooid in 1859 en nam 5 jaar in beslag. In 2009 bestond de spoorlijn dus 150 jaar, dit werd oa gevierd met een stoomtreinritje langs deze route.

150-let-zeleznice-pardubice-liberec-_-3136a1Speciaal uitgegeven postzegel ter ere van het jubileum.

Op de hellingen van de vallei groeit een semi-gemengd bos, deze bestaat voornamelijk uit beuk, haagbeuk, esdoorn en spar. In deze tijd (begin mei) is het bos nog onwerkelijk fris groen en vind ik het leuker fotograferen dan de zomer, omdat het bladerdek dan geen zonlicht meer doorlaat.

0Riegrova10 0Riegrova11

In de ondergroei vind je de flora van een gemengd hoogland, met dezelfde plantensoorten die je ook in het Reuzen- en IJzergebergte zou kunnen vinden. De bouw van de waterkrachtcentrale en de bijbehorende stuw hebben wel een negatieve impact op het oorspronkelijke leven in dit deel van de rivier, welke in miljoenen jaren gevormd is.

0Riegrova7 0Riegrova12 0Riegrova13

Andere flora en fauna daarentegen hebben hier hun voordeel uit gehaald, zij hebben juist een uitgesproken voorkeur voor deze omgeving. In de rivier vind je nog steeds het natuurlijke karakter, het draaien van het water, de stroomversnellingen en eilanden van steen geeft een esthetische uitstraling. Het is niet ongewoon dat je tijdens een wandeling ijsvogels of waterspreeuwen ziet vliegen, maar ook de zeldzamere zwarte specht leeft op de hellingen in deze vallei.

0Riegrovafauna Foto: Panoramio

Het pad maakt een voortdurende golvende beweging, dan weer een stuk omhoog en vervolgens zitten we weer zo laag dat we het water van de rivier bijna aan kunnen raken.

0Riegrova16

We passeren de 12 meter lange tunnel uit 1909 waar ik in het begin al over heb geschreven. Het vulkanische gesteente was zo hard dat het destijds 1086 staven dynamiet en 6 weken arbeid kostte om de tunnel te realiseren. Niet ver van de tunnel vind je in de winter en in het voorjaar een bijzondere ijsval van 20 meter breed en 10 meter hoog, die als een gordijn langs het pad hangt en daarmee een soort van grot creëert. Helaas zijn wij afgelopen winter door de gladheid niet zover gekomen.

0Riegrova17 0Riegrova14

De bron van de Jizera vindt zijn oorsprong op de zuidelijke helling van de Smrk in het IJzergebergte. Zijn 50 km lange reis door één van de meest interessante landschappen van Tsjechië brengt hem uiteindelijk in deze vallei. Een gedeelte van de Jizera behoort, naast geopark Unesco ook tot Natura 2000, een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden op het grondgebied van de lidstaten van de Europese Unie. Dit netwerk vormt de hoeksteen van het beleid van de EU voor behoud en herstel van biodiversiteit. Natura 2000 is niet enkel ter bescherming van die gebieden, maar draagt ook bij aan soortenbescherming.

Cottus-gobio-Michal Hrones

Op de lijst van beschermde soorten in de Jizera staat onder andere de Cottus Gobio (rivierdonderpad), vissen die te vinden zijn in schone, snel stromende ondiepe rivieren. Doelstelling van Natura 2000 is dat het verlies aan soorten planten en dieren in 2020 is gestopt en zoveel mogelijk hersteld.

Onderweg vanaf de Jizerabron in het IJzergebergte sluiten natuurlijk diverse watertjes en beekjes op deze rivier aan. Zo ook hier in het bos, op de hellingen van de Medenec (544), waar het regenwater langzaam in de grond sijpelt en zo de bodem vormt van bronnen en beekjes. Het water dringt door nauwe rotsspleten (uit het Siluur tijdperk, 444 tot 416 miljoen jaar geleden) door tot een diepte van 10 meter en legt slechts een paar meter per dag af. Op deze weg wordt het water gezuiverd en verrijkt met mineralen.

0Riegrova18 0Riegrova19

We zijn bij één van de mooiste bronnen aangekomen (Pramen Staška) welke een snellere doorlooptijd heeft en met water wat prima te drinken is. Uiteraard is de bron vernoemd naar een locale beroemdheid en wel naar de Antal Stašek, advocaat in Semily (1843-1931).

Na het vele groen in het bos wordt het ons nu geel voor de ogen van de vele paardenbloemen, we zijn aangekomen in Podspálov, waar zich de waterkrachtcentrale bevindt.

0Riegrova20 0Riegrova21

In het begin van de 20 eeuw was elektriciteit een teken van vooruitgang en de opkomst van een nieuw tijdperk. Tastbaar bewijs is vandaag de dag de waterkrachtcentrale van Podspalov. De stijlvolle centrale is ontworpen door de art nouveau architect Emil Králíček en gebouwd tussen 1921 en 1926.

103845_524_375*

In 1998 heeft de centrale een complete restauratie ondergaan, het belangrijkste motto was om het unieke karakter, authenticiteit en schoonheid te behouden en daarentegen de kracht, jeugd en frisheid te herstellen. Het doel werd bereikt, tijdens de restauratie werd dit architectonisch juweeltje met respect hersteld en de capaciteit met 30% verhoogd naar 12 GWh. Deze waterkrachtcentrale is een voorbeeld van hoe technologie een bijna perfecte symbiose met de natuur kan worden.

0Riegerova210 nieuwe generatoren

Sinds mei 2009 is de centrale in het zomerseizoen open voor het publiek. (Mei tot september) 
Van maandag tot en met vrijdag vanaf 14:00 uur en op zaterdag en zondag van 10.00 tot 14.00 uur. 
Wij bezoeken de centrale niet maar strijken neer op het terras van het nabijgelegen Hotel Pod Spálov voor een verfrissend drankje. We wandelen niet alleen maar zijn in het aangename gezelschap van Rob en José. Het weer is fantastisch, het is gezellig druk maar uiteindelijk moeten verder, we hebben nog een stevige wandeling voor de boeg. Voor ons betekent dit wel het einde van de Riegrova Stezka.

0Riegrova24 0Riegrova22

Wij pakken een stukje asfalt van de 288 mee maar schieten al snel het bos weer in om een andere route op te pakken, de Kamenického stezka. Het eerste stuk is behoorlijk steil, de hele route, inclusief Riegrova, bevat sowieso geen vlak stuk. Een heel klein beetje conditie is wel vereist om de gehele tocht te lopen maar verder vrij eenvoudig en prima te doen. De Kamenického stezka loopt langs de bovenrand van de Jizeravallei, hoog boven de Riegrova Stezka. Het verbindt Bítouchov met Podspálov en is gemarkeerd in twee gedeeltes, Podspálov – Medenecis, de blauwe route en aansluitend de gele route, Medenec – Bítouchov.

0Riegrova25

Na de eerste klim van naar schatting enkele honderden hoogte meters kunnen we even op adem komen, hoewel het uitzicht adembenemend is.

0Riegrova26

We zijn aangekomen in het plaatsje Spálov, een klein, rustig en gemoedelijk dorp, dat waarschijnlijk mede veroorzaakt wordt omdat er geen doorgaande weg is. Het lijkt alsof de tijd hier heeft stilgestaan, in gedachten zien we de bekende boer met kar en paard van Wim Sonneveld, wat natuurlijk ook in deze tijd nog best mogelijk zou kunnen zijn.

0Riegrova30 0Riegrova31

Aan de rand van het dorp staat een lief kapelletje, gebouwd in 1888. In de communistische periode raakte het, net als vele andere religieuze gebouwen, vervallen en werd het gedeeltelijk gesloopt. Na de val van de muur in 1989 veranderde deze situatie langzaam maar uiteindelijk kreeg de kapel een nieuwe impuls door een lokale traditie.

0Riegrova27

De Praagse schilder Vladimir Vesely, die in Spálov een buitenhuisje had, hield in de vroege jaren 90 in het verwoeste interieur van dit protestants kapelletje zijn eerste tentoonstelling en legde hiermee de basis voor een jaarlijks terug kerende kunst en muziek tentoonstelling waar liefhebbers van kunst elkaar ontmoeten. Met vrijwillige bijdrages werd de inmiddels lopende renovatie van de kapel, die werd bekostigd door de stad Semily, een aanzienlijke uitgave van de oorspronkelijke staat. Je kunt vrij het kapelletje bezoeken, de deur is gewoon los. Maar de dorpsbewoners houden je wel van een afstand in de gaten, dat bleek wel toen we even de deur open lieten staan. Vanuit het dorp werd luidkeels geroepen of we de deur weer wilden sluiten!

0Riegrova28 0Riegrova29

In ganzenpas vervolgen we onze weg op de smalle paadjes richting het bos.

0Riegrova32 0Riegrova33

Kamenického stezka

0Riegrova34

In 1939 ontdekte een groepje toeristen dit nauwelijks waarneembaar pad. In de jaren daarop werd het parcours verder aangelegd, inclusief het beloopbaar maken van enkele mooie uitzichtpunten. In 1941 was de Kamenického stezka met 5,8 kilometer lengte officieel een feit. Op de route leidt een smal bospad ons van rots naar rots langs de steile hellingen van de Medenec, met af en toe een leuk uitzichtpunt waaraan we duidelijk zien dat we weer veel hoogtemeters afgelegd hebben.

0Riegrova39

Eén van de mooiste uitzichtpunten die we op dit stuk tegen komen is Myší skála. Het beklimmen van deze rots is niet zo eenvoudig als de andere uitzichtpunten in deze vallei. Je draait een rondje rond de rots om op het plateau te komen en dat vergt enige klimtechniek. Ook zijn er geen relingen aan de buitenzijde van het steile pad. Onze vrienden hebben aan het eind van de middag nog een afspraak en willen niet in tijdnood komen. Het beklimmen van de rots lijkt niet zo snel en simpel te klaren dus besluiten we door te lopen. Wie de moed heeft om Myší skála te beklimmen zal er geen spijt van krijgen, het opent een prachtig vergezicht van de regio waar twee valleien samenkomen.

0Riegrova35 Mysi skala*foto Mojmír

Na enkele kilometers verlaten de blauwe wandelroute en stappen over op de gele.

0Riegrova40 0Riegrova41

0Riegrova44 0Riegrova45

Het pad voor ons lijkt eenvoudiger te worden maar niets is minder waar. We storten ons al vrij spoedig in het avontuur van smalle rotspaden en trotseren omgevallen bomen. De meeste zijn overigens op originele wijze verwijderd van het pad door simpelweg het stuk dat in de weg ligt ertussen uit te zagen.

0Riegrova47 0Riegrova50

Voor het wild wordt in barre winters blijkbaar goed gezorgd, we passeren diverse voederplaatsen voor wild.

0Riegrova48

Op dit laatste stuk van onze wandeling hebben we nog een paar mooie uitzichtpunten waaronder Jiřička.

0Riegrova51 0Riegrova52

Ook al hebben we er diverse gezien, het blijft een indrukwekkend uitzicht over deze bijzonder mooie Jizera vallei. We wandelen naar het eindpunt van onze wandeling via Kopáňka, een hoogliggende, grote weide met uitzicht op de stad Semily.

0Riegrova54 0Riegrova53

De zomer is in aantocht, dat is wel duidelijk, zodra we het bos verlaten worden we op deze weide onthaald met een prachtig concert van ontelbare krekels, beetje vroeg op één van deze eerste dagen in mei, het is sowieso de eerste keer dat we ze überhaupt horen dit jaar. Via het enigszins rommelige Bitouchov komen aan bij ons beginpunt, de parkeerplaats van Riegrova stezka.

0Riegrova55 0Riegrova56

Hoewel de Kamenického stezka iets minder spectaculair lijkt na het indrukwekkende Riegrova stezka is het absoluut de moeite waard, helemaal in combinatie met de Riegrova Stezka, een prachtige combinatie voor een heerlijk sportief dagje uit.

0Riegrova57

Bron: www.semily.cz www.cesky-raj.info